Thứ Ba, Tháng Mười 27

Cái nhìn toàn diện về bệnh thoát vị đĩa đệm

Bệnh thoát vị đĩa đệm là một trong những bệnh căn bệnh xương khớp vô cùng phổ biến, có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm khi không điều trị kịp thời, Nó gây ra không ít những biến chứng nguy hiểm cho người bệnh. Do đó, cần sớm phát hiện để có phương pháp điều trị kịp thời.

Tổng quan bệnh Thoát vị đĩa đệm

Thoát vị đĩa đệm là bệnh gì?

Đĩa đệm là phần nằm giữa các đốt sống, xung quanh là lớp vỏ, ở giữa là nhân nhầy. Đĩa đệm có tác dụng chịu áp lực do cột sống đè lên, tạo sự mềm dẻo cho cột sống.

Thoát vị đĩa đệm là một thuật ngữ chỉ tình trạng xảy ra khi nhân nhầy của đĩa đệm cột sống chệch ra khỏi vị trí bình thường,xuyên qua dây chằng chèn ép vào các rễ thần kinh gây tê bì, đau nhức. Tình trạng này thường là kết quả của sang chấn hoặc do đĩa đệm bị thoái hóa, nứt, rách, có thể xảy ra ở bất kì khu vực nào của cột sống. Trên thực tế, thường hay gặp hiện tượng đau lan tỏa từ thắt lưng xuống chân (đau dây thần kinh tọa) do thoát vị đĩa đệm ở cột sống thắt lưng là phổ biến nhất.

Nguyên nhân bệnh Thoát vị đĩa đệm

Một số nguyên nhân thoát vị đĩa đệm chính mà một người có thể gặp phải như sau:

  • Do làm việc, vận động, lao động quá sức hoặc sai tư thế, dẫn đến đĩa đệm và cột sống bị tổn thương
  • Do tuổi tác: là nguyên nhân mà đa số các bệnh nhân gặp phải. Khi quá trình lão hóa diễn ra, đĩa đệm và cột sống bị mất nước, thoái hóa xơ cứng và rất dễ dàng bị tổn thương
  • Do chấn thương ở vùng lưng
  • Các bệnh lý bẩm sinh như hoặc mắc phải ở vùng cột sống như gù vẹo, thoái hóa cột sống…
  • Yếu tố di truyền

Ngoài ra, có một số yếu tố nguy cơ của bệnh thoát vị đĩa đệm như:

  • Cân nặng của cơ thể: cân nặng của cơ thể càng lớn, gánh nặng cho những đĩa đệm cột sống càng cao, đặc biệt là ở khu vực thắt lưng
  • Nghề nghiệp: các đối tượng lao động chân tay, mang vác nặng, sai tư thế đều có nguy cơ cao mắc thoát vị đĩa đệm

Triệu chứng bệnh Thoát vị đĩa đệm

Một số triệu chứng thoát vị đĩa đệm điển hình bao gồm:

Đau nhức tay hoặc chân: Bệnh nhân có những cơn đau đột ngột ở vùng cổ, thắt lưng, vai gáy, cổ và chân tay khi mắc bệnh, sau đó lan ra vùng vai gáy, chân tay. Tính chất đau có thể âm ỉ vài ngày, vài tuần hoặc vài tháng hoặc rất dữ dội, đau nặng hơn khi vận động, đi lại, giảm đi khi nghỉ một chỗ.

Triệu chứng tê bì tay chân: nhân nhầy của đĩa đệm thoát ra ngoài sẽ chèn ép rễ thần kinh gây đau nhức, tê bì vùng thắt lưng, vùng cổ sau đó dần dần phát triển xuống mông, đùi, bẹn chân và gót chân. Lúc này người bệnh sẽ bị rối loạn cảm giác, luôn thấy mình như bị kiến bò trong người,…

Yếu cơ, bại liệt: xuất hiện khi bệnh ở giai đoạn nặng, thường sau một thời gian dài mới phát hiện được. Giai đoạn này người bệnh khó có thể đi lại vận động, dần dần dẫn tới teo hai chân, teo cơ, liệt các chi phải ngồi xe lăn

Cũng có những trường hợp bệnh nhân thoát vị đĩa đệm tuy nhiên không có triệu chứng gì

Bệnh nhân cần tới bệnh viện và tham khảo ý kiến bác sĩ ngay khi có những biểu hiện sau:

  • Đau, tê bì, yếu cơ ngày càng nặng, ảnh hướng nhiều đến sinh hoạt thường nhật
  • Tình trạng són tiểu hoặc bí tiểu
  • Tình trạng mất cảm giác tại các vùng gọi là “yên ngựa” trên cơ thể như bắp đùi trong, phía sau chân, vùng quanh hậu môn

Thoát vị đĩa đệm nếu không được điều trị sớm sẽ để lại những biến chứng nặng nề:

Khi nhân nhầy chui vào trong ống sống, chèn ép rễ thần kinh, làm hẹp khoang sống sẽ khiến bệnh nhân có nguy cơ bị liệt nửa người hoặc bại liệt cả người.

Hội chứng đuôi ngựa: rễ thần kinh vùng thắt lưng bị chèn ép, khiến việc đi đại tiện không kiểm soát.

Không vận động lâu ngày sẽ khiến cơ trở nên suy yếu, bị teo, các chi teo nhanh chóng, chân tay bé lại, khả năng đi lại, vận động giảm sút.

Rối loạn cơ vòng: Khi rễ thần kinh bị tổn thương có thể gây ảnh hưởng đến cơ vòng đường tiểu: bí tiểu, sau đó lại đái dầm dề, nước tiểu chảy rỉ ra một cách thụ động

Đối tượng nguy cơ bệnh Thoát vị đĩa đệm

Các đối tượng lao động chân tay, mang vác nặng, sai tư thế, người thừa cân, người có tiền sử gia đình đều có nguy cơ cao mắc thoát vị đĩa đệm

Phòng ngừa bệnh Thoát vị đĩa đệm

Các biện pháp phòng ngừa thoát vị đĩa đệm có thể thực hiện như sau:

Tập luyện thể dục thể thao bằng các môn thể thao vừa sức, tăng độ dẻo dai của các cơ cạnh cột sống. Điều này có thể giúp làm ổn định cột sống, giảm nguy cơ tổn thương đĩa đệm

Không mang vác, vận động quá sức hoặc sai tư thế

Duy trì cân nặng phù hợp với chiều cao, tránh duy trì áp lực quá nặng lên cột sống.

Các biện pháp chẩn đoán bệnh Thoát vị đĩa đệm

Trong quá trình thăm khám lâm sàng, bác sĩ sẽ kiểm tra mức độ căng cứng của vùng lưng. Bác sĩ sẽ yêu cầu bệnh nhân nằm xuống và di chuyển chân theo nhiều tư thế khác nhau để xác định nguyên nhân đau. Bác sĩ cũng có thể thực hiện các test về thần kinh để kiểm tra mức độ thả lỏng, trương lực cơ, khả năng đi lại, khả năng cảm nhận kích thích. Trong đa số các trường hợp, thăm khám lâm sàng kết hợp với khai thác tiền sử đủ để kết luận bệnh Nếu nghi ngờ nguyên nhân khác hoặc để xác định rõ vùng nào bị tổn thương, bác sĩ có thể thực hiện thêm một số xét nghiệm:

Chẩn đoán hình ảnh: bao gồm chụp X quang, chụp CT, chụp MRI, chụp cản quang. Các phương pháp này đều cung cấp những hình ảnh có giá trị chẩn đoán khác nhau, phục vụ việc kết luận chính xác tình trạng của bệnh nhân

Test thần kinh: phương pháp đo điện cơ xác định mức độ lan truyền của xung thần kinh dọc theo các mô thần kinh. Phương pháp giúp xác định phần dây thần kinh bị tổn hại

Thoát vị đĩa đệm có nguy hiểm không?

Thoát vị đĩa đệm nếu không được điều trị sớm tại các bệnh viện chuyên về Thoát vị đĩa đệm có thể ảnh hưởng đến cuộc sống người bệnh:

Rối loạn đại tiểu tiện: Thoát vị đĩa đệm tác dây thần kinh ở vùng thắt lưng dẫn đến hiện tượng rối loạn cơ tròn, dẫn đến chứng đại tiểu tiện không tự chủ.

Ảnh hưởng tới thần kinh: Điểm thoát vị đĩa đệm gây chèn ép và làm tổn thương dây thần kinh bị và gây đau nhức khó chịu… Nếu không được điều trị và chú ý tư thế, các cơn đau sẽ xuất hiện ngày càng thường xuyên, không chỉ gây đau ở vùng cổ hoặc thắt lưng mà còn lan xuống tay chân, đặc biệt là khi vận động hoặc làm việc nặng…

Bị teo cơ: Tổn thương sau khi bị chèn ép bởi bệnh thoát vi đĩa đệm sẽ làm giảm lưu thông máu đến các cơ, lâu dần sẽ khiến cơ mất dần chất dinh dưỡng, làm giảm sức mạnh cơ bắp, giảm khả năng vận động của người bệnh.

Rối loạn cảm giác: Thoát vị đĩa đệm làm tổn thương đến dây thần kinh, do đó những vùng da ở vị trí tương ứng với vùng rễ dây thần kinh thường có cảm giác nóng lạnh và mất đi cảm giác tê bì chân tay.

Gây tê liệt, tàn phế: Thoát vị đĩa đệm nếu không được chữa trị kịp thời sẽ gây ra biến chứng nguy hiểm nhất chính là tàn phế (giới hạn chuyển động vĩnh viễn).

Hội chứng đau khập khễnh cách hồi: Là một dạng đau rễ thần kinh ngắt quãng, hội chứng này chỉ xuất hiện khi người bệnh đi được một đoạn đường thì không thể tiếp tục di chuyển, và buộc phải nghỉ ngơi một lúc thì mới có thể tiếp tục.

Thoát vị đĩa đệm có chữa được không?

Thường được áp dụng ở giai đoạn mà bao xơ đĩa đệm chưa bị rách (lồi đĩa đệm). Nếu điều trị đúng chỉ định và đúng phương pháp thì tỷ lệ thành công tới 95%. Với mục đích là giảm đau, hết dị cảm, phục hồi chức năng vận động và tạo điều kiện cho phần đĩa đệm bị thoát vị co bớt lại làm giảm chèn ép thần kinh.

Hiện nay có rất nhiều phương pháp điều trị thoát vị đĩa đệm như: Dùng thuốc, vật lý trị liệu – phục hồi chức năng, châm cứu, xoa bóp… kết hợp cùng các bài tập luyện hỗ trợ khác. Tuy nhiên, những phương pháp này dễ làm chệch hướng điều trị và đánh lừa cảm giác của người bệnh khi giảm các cơn đau nhanh chóng, trong khi các sai lệch và tổn thương ở đĩa đệm vẫn tồn tại.

Khi tình trạng thoát vị nặng, bác sĩ có thể khuyên bệnh nhân nên phẫu thuật. Phương pháp này tuy có tỷ lệ thành công cao nhưng có khả năng để lại nhiều rủi ro và di chứng về sau, cùng nguy cơ tái phát sau phẫu thuật khá cao.

Do vậy, điều trị thoát vị đĩa đệm với phương pháp Chiropractic kết hợp Giảm áp cột sống không phẫu thuật + Physio Therapy + Vận động trị liệu được coi là giải pháp tối ưu. Ưu điểm vượt trội khi điều trị bằng phương pháp này có thể kể đến như:

Giảm đau nhanh chóng: Giảm đau cường độ cao mà không làm lệch hướng điều trị như thuốc giảm đau.

Giảm áp cột sống – Phục hồi đĩa đệm: Giúp mở rộng không gian giữa các khớp xương. Tăng cường trao đổi chất trong đĩa đệm. Tích trữ các chất dinh dưỡng và đưa lưu lượng máu vào đĩa đệm giúp làm lành tổn thương.

Cải thiện chức năng sinh lý: Khi cột sống và dây thần kinh được giải phóng, cấu trúc mô hư tổn sẽ dần được phục hồi và cải thiện chức năng sinh lý đáng kể cho người thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng.

Cải thiện chức năng vận động: Giảm áp lực lên các dây thần kinh cột sống và các mô xung quanh khi vận động.

Các biện pháp điều trị bệnh Thoát vị đĩa đệm

Điều trị thoát vị đĩa đệm bảo tồn, chủ yếu tránh những tư thế gây đau và giúp bệnh nhân tuân thủ kế hoạch luyện tập và dùng thuốc sẽ giúp bệnh nhân giảm triệu chứng trong thời gian ngắn. Các nhóm thuốc có thể được sử dụng là thuốc giảm đau, thuốc giãn cơ, corticoid đường tiêm. Nếu các biện pháp trên không giải quyết được triệu chứng trong vài tuần, bác sĩ có thể cân nhắc vật lý trị liệu.

Một tỉ lệ nhỏ bệnh nhân thoát vị đĩa đệm cần được phẫu thuật. Bác sĩ có thể cân nhắc phương pháp phẫu thuật nếu điều trị bảo tồn không có tác dụng sau 6 tuần điều trị, đặc biệt khi bệnh nhân có những biểu hiện như yếu cơ, khó đứng, khó đi lại, mất kiểm soát cơ vòng.

Một số liệu pháp thay thế uống thuốc, kết hợp với thuốc có thể giúp giảm triệu chứng đau lưng:

Phương pháp kéo nắn xương khớp

Châm cứu

Mát – xa

Yoga

Chế độ sinh hoạt phù hợp trong quá trình điều trị:

Trong thời gian điều trị thoát vị đĩa đệm, nên hạn chế các hoạt động mạnh, tăng cường nghỉ ngơi, tập thể dục nhẹ nhàng theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc nhân viên y tế

Đi khám ngay nếu thấy các triệu chứng nặng hơn như: tê liệt ở chân, đau tê vùng bàn tọa, khó tiểu hoặc khó đại tiện hoặc bị yếu đột ngột ở bất kỳ bộ phận nào trên cơ thể, đặc biệt là chân.

Tránh nằm quá nhiều: nên nghỉ ngơi một thời gian ngắn sau đó đứng dậy thực hiện vận động nhẹ như đi lại, làm việc nhà do nằm quá nhiều gây cứng khớp cột sống và yếu cơ.

Bài viết Liên quan